Archiwa tagu: dojrzewanie

Jak rozmawiać z nastolatkami o seksie?

Wakacje powoli dobiegają końca – wkrótce nastolatki wrócą do szkoły, do swoich rówieśników. Część dzieciaków ostatnie tygodnie wypoczynku spędza jeszcze na koloniach i obozach, inni w domu, często sporo czasu spędzając przed komputerem i na portalach społecznościowych. We wszystkich tych miejscach – w internecie, na wakacyjnym wyjeździe – nastolatki mogą paść ofiarą przemocy seksualnej i wiktymizacji. Brak wiedzy i umiejętności stawiania granic prowadzi nierzadko do nieprzemyślanych decyzji, które skutkują np. nieplanowaną ciążą. Jak temu przeciwdziałać? Jakie sygnały powinny nas zaniepokoić? Jak rozmawiać z młodzieżą o seksie? Do końca sierpnia działa Wakacyjny Telefon Zaufania dla nastolatków i rodziców (507-832-741 codziennie od 19-21). Edukatorzy z Grupy Ponton odpowiadają na pytania młodzieży związane z dojrzewaniem, relacjami, zdrowiem, seksualnością i antykoncepcją oraz udzielają konsultacji rodzicom, opiekunom, wychowawcom szukającym porady w sferze komunikacji/pracy z młodzieżą. Edukatorka z Grupy Ponton – Anka Grzywacz była naszym gościem na czacie. Padło wiele ważnych pytań. Zapraszamy do przeczytania całej rozmowy z użytkownikami.

Załóżmy, że syn wybiera się pierwszy raz na wakacje ze znajomymi – ma 16 lat. Jak z nim delikatnie porozmawiać, żeby „nie narobił głupstw”?

Anka Grzywacz: Warto powiedzieć mu, że zależy ci na rozmowie, bo troszczysz się o niego i zależy Ci na jego bezpieczeństwie. Jeśli czujesz skrępowanie taką rozmową, nie bój się przyznać do tego, to zbuduje między wami zaufanie. Pamiętaj też, że jest prawdopodobne, iż syn jest już aktywny seksualnie. Powiedz, że na takich wyjazdach czeka na niego dużo wrażeń, może pojawić się chęć eksperymentowania, ale warto zastanowić się czy seks ze świeżo poznaną osobą jest dobrym rozwiązaniem – takie znajomości często nie trwają długo. Warto podkreślić, że szanujesz syna i jego decyzje, ale chcesz, żeby podejmował je dojrzale i jeśli zdecyduje się na seks z kobietą (zakładam, że jest heteroseksualny) powinien zabezpieczyć się prezerwatywą – aby zapobiec nieplanowanej ciąży i zakażeniu chorobami przenoszonymi drogą płciową. Trzeba też koniecznie podkreślić, że nie wolno na nikim wymuszać stosunku, jeśli dziewczyna mówi „nie”, nawet w trakcie, to mężczyzna powinien przerwać pieszczoty czy seks.

ponton_plakat

Dzień dobry, córka wróciła właśnie z żeglarskiego wyjazdu. Ma 16 lat. Jest taka jakaś inna, odmieniona. Nie chce zbyt wiele ze mną rozmawiać, o wyjeździe. Widziałam na zdjęciach, że chyba dobrze sie bawiła, szczególnie z jednym kolegą. Nie wiem, jak delikatnie mogę ja o to wypytać?

Dzień dobry, w rozmowach z dzieckiem najlepiej postawić na szczerość. Jeśli czujesz się zakłopotana taką rozmową – po prostu jej to przyznaj, dodając, że zależy Ci na jej szczęściu i tym, żeby miała udany związek, gdy znajdzie właściwą osobę. Córka ma prawo do prywatności, jedyne co możesz zrobić to powiedzieć, że jeśli będzie chciała ci się zwierzyć, to jesteś otwarta na rozmowę i zapewnić, że nie będziesz się denerwować czy krzyczeć nawet jeśli zrobiła coś, czego nie pochwalasz. Córka jest już w takim wieku, że może być aktywna seksualnie lub planować ten pierwszy raz. Najwyższy czas na rozmowę o relacjach, także o seksie, ale też o zdrowiu i bezpieczeństwie. Pretekstem może być wizyta u ginekologa, dziewczyna, która już miesiączkuje powinna co jakiś czas kontrolować swoje zdrowie. Będzie też mogła porozmawiać z lekarzem o antykoncepcji.

Wybieram się pierwszy raz z nastoletnią córką do ginekologa – jak ją przygotować, żeby nie czuła się skrępowana, ale też się nie bała?

Świetnie, że dbasz o zdrowie córki i idziesz razem z nią. To buduje zaufanie. Powiedz jej, jak wygląda wizyta, żeby się nie stresowała. W niektórych gabinetach, głównie prywatnych, pacjentka dostaje jednorazową spódniczkę jeśli czuje się zawstydzona rozbieraniem od pasa w dół do badania, jeśli nie masz pewności czy tak będzie, poradź jej żeby poszła w spódnicy czy długiej tunice. Wyjaśnij córce, że ma prawo zadawać lekarzowi pytania a on/ona ma obowiązek na nie odpowiadać. Jeśli badanie jest dla niej bolesne, ma prawo o tym powiedzieć. Lekarz nie ma prawa oceniać jej życia np. komentować fakty bycia lub nie dziewicą. Jeśli potrzebna jest antykoncepcja i rodzic wyraża zgodę, a pacjentka jest zdrowa, lekarz nie ma prawa odmówić wypisania recepty pacjentce w takim wieku.

Niedługo zacznie się rok szkolny – córka nie chce wracać do swojej klasy gdyż jej koledzy komentują jej nad wiek rozwinięty biust. Cmokają, mlaskają itp. Nauczyciele na lekcji reagują, ale na przerwie jest sama. Jak mam jej pomóc?

Przede wszystkim warto w szkole porozmawiać z wychowawcą/wychowawczynią lub nauczycielem Wychowania do życia w rodzinie, zasygnalizować problem i poprosić o cykl lekcji, które z jednej strony uświadomią chłopcom, że takie zachowanie jest krzywdzące dla dziewczyn, a z drugiej strony, dadzą wszystkim, szczególnie dziewczynkom, umiejętności asertywnej komunikacji i stawiania granic. Na tym polega dobra edukacja seksualna. Porozmawiaj z córką o jej uczuciach, powiedz, że może liczyć na twoje wsparcie, poczytaj też trochę o asertywności i stawianiu granic i spróbuj nauczyć tego córkę. Jeśli ma w klasie kolegów/koleżanki, można też ich uczulić i poprosić, aby reagowali na takie sytuacje. Warto też pogadać o poczuciu własnej wartości, o tym, że rozwijamy się w różnym tempie i to jest piękne, że ona jest piękna w tym swoim dojrzewaniu. Można też spróbować uświadomić jej dlaczego chłopcy tak reagują, nie usprawiedliwiać ich ale powiedzieć, że u nich pojawia się napięcie seksualne plus chęć zaistnienia w grupie kolegów, a że nie wiedzą, jak sobie z tym poradzić i reagują w taki właśnie sposób.

Moja córka ma 13 lat i ma konto na jednym z portali społecznościowych. Słyszałam, że jest ostatnio taka moda i dziewczynki wrzucają swoje zdjęcia na takie portale, a później proszą innych o ocenę. Co mam zrobić, żeby moje dziecko tego nie robiło? Zabronić korzystania z internetu? Jak wytłumaczyć, że to jest złe i niepotrzebne?

Rzeczywiście wysyłanie „fotek” do oceny w internecie robi się coraz popularniejsze. Poza siecią młodzież też sobie wysyła zdjęcia i filmiki zrobione komórką. Zakaz korzystania z internetu to zdecydowanie nie jest dobre rozwiązanie. Na stronach różnych organizacji są poradniki na temat bezpiecznego korzystania z internetu, poczytaj zawarte w nich porady i umów się z córką na kilka rozmów przed komputerem. Powiedz, że zależy ci na jej bezpieczeństwie i chcesz jej zaufać, ale musi poznać zasady zachowania się w sieci. Warto na przykładzie różnych portali pokazać jej, że ludzie czasami ukrywają tożsamość i fajnie wyglądający 14-latek może być w rzeczywistości dorosłym mężczyzną. Warto przestrzec córkę przed podawaniem prywatnych danych, szczególnie telefonu i adresu oraz umawianiem się z osobami poznanymi w sieci. Poproś, żeby bezwzględnie informowała cię, jeśli chce się z taka osobą spotkać . Jeśli w przyszłości będzie chciała mieć takie spotkanie, warto na pierwsze pójść razem z nią, aby upewnić się, że osoba, z którą się umówiła jest tym, za kogo się podaje. Kwestia wysyłania zdjęć do oceny – to osobny temat. Zachęcam do rozmów wzmacniających w córce poczucie własnej wartości, szczególnie do rozmów o tym, co ogląda w sieci, w telewizji czy w kolorowych magazynach prezentowany tam ideał ciała i urody.

Jak reagować, jeśli dziecko jest w ciąży, a boi się o tym powiedzieć mamie? Chodzi o nastolatkę, która zachodzi w ciążę, a boi się do tego przyznać.

Jeśli jesteśmy opiekunem/nauczycielem takiego dziecka, zaoferujmy swoje wsparcie i udział w takiej rozmowie z rodzicem, żeby dziecko nie czuło się wykluczone. Trzeba uświadomić dziewczynce, że sytuacja jest na tyle poważna, że nie ma innej możliwości, prędzej czy później ciąża i tak będzie widoczna. Warto pamiętać, że w przypadku kontaktu seksualnego osoby poniżej 15 roku życia jest to zawsze czyn zabroniony i istnieje możliwość przerwania ciąży, jeśli rodzina wspólnie z dziewczynką uzna to za najlepszą decyzję. Jeśli dziewczynka jest bardzo wystraszona i młoda, pomocne może być wsparcie psychologa. Ogólnie rozmowa i zapewnienie o wsparciu i pomocy dla takiej dziewczynki są najważniejsze, nie może ona być z tą sytuacją sama. Dziewczyna, która jest w takiej sytuacji powinna pamiętać, że rodzice są dla niej i po to aby ją wspierać. Czasami mamy sytuacje, które wydają nam się bez wyjścia, ale moje doświadczenie pokazuje, że na ogół rodzice pomagają swoim córkom w tym trudnym dla nich czasie ciąży i w młodym macierzyństwie, również szkoła ma obowiązek zapewnić dziewczynie wsparcie i możliwość kontynuacji nauki. Jeśli jako nastolatka jesteś w takiej sytuacji powiedz rodzicom, że się boisz ich reakcji, ale liczysz teraz na nich i na ich pomoc – nie bój się o tę pomoc poprosić. Jeśli sama nie jesteś w stanie się przemóc poproś, żeby towarzyszyła ci inna zaufana osoba, ciocia, koleżanka, nauczycielka.

Czy 15 lat to odpowiedni wiek na swój pierwszy raz? Czytaj na drugiej stronie